آب آوردن زانو آب آوردن زانو کلینیک فیزیوتراپی رامتن

آب آوردن زانو | علل، علائم، تشخیص، انواع و روشهای درمان

نوشته شده توسط سه شنبه, 01 بهمن 1398 ساعت 13:48
این مورد را ارزیابی کنید
(4 رای‌ها)

مفصل پرتحرک و ناپایدار زانو همواره به دلایل متعددی دچار آسیب شده و این آسیب در فعالیت ها و حفظ تعادل بدن و پا اختلال ایجاد می کند. این آسیب ها و عوارض عبارتند از:

  1. آسیب و پارگی های مینیسک
  2. دررفتگی کشکک زانو
  3. روماتیسم زانو
  4. آرتروز زانو
  5. آرتریت زانو
  6. پارگی های رباط های زانو
  7. شکستگی های استخوان و مفاصل زانو
  8. تاندونیت و التهاب زانو
  9. قفل شدن زانو
  10. اسپاسم عضلانی زانو
  11. آب آوردن زانو

لازم به ذکر است که آب آوردن زانو (Knee effusion) در اکثر موارد با تمرینات خاص فیزیوتراپی و تکنیک های آن قابل درمان می باشد. در این مقاله شما را به طور کامل با این عارضه آشنا کرده و به آموزش بهترین تمرینات فیزیوتراپی می پردازیم.

آب آوردن زانو چیست؟

تجمع مایع درون مفصل زانو و همچنین اطراف بافت های زانو موجب ایجاد پدیده ای به نام افیوژن می شود که در اصلاح به آن آب آوردن زانو می گویند. هنگامی که مایع در مفصل جمع می شود، مفصل زانو دچار تورم و التهاب شدید شده و باعث ایجاد درد می گردد. در این حالت، فرد دچار سنگینی در مفصل زانو شده و در خم و راست کردن زانو و راه رفتن دچار مشکل و اختلال خواهد شد. (این عارضه گاهی فقط در یکی از پاها اتفاق افتاده و گاهی می تواند هر دو پا را درگیر کند.)

علائم آب آوردن زانو

هنگامی که پدیده آب آوردن زانو اتفاق می افتد، نشانه ها و علائمی در پا و حرکت های زانو مشاهده می گردد. این علائم و نشانه ها عبارتند از:

  1. گرم بودن زانوی آسیب دیده نسبت به زانوی دیگر
  2. تورم و التهاب به همراه قرمز شدن در کشکک زانو و اطراف آن
  3. خشکی و سفتی مفصل زانو و اختلال در خم و راست کردن آن
  4. بزرگتر بودن مفصل زانوی آب آورده نسبت به مفصل زانوی سالم
  5. دردهای زانو به هنگام راه رفتن، ایستادن و تحمل وزن بدن
  6. خشکی زانو و کاهش دامنه حرکتی زانو
دریافت تخفیف فیزیوتراپی در تهران
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
آدرس ایمیل خود را وارد کنید

علل آب آوردن زانو

همانطور که گفتیم، زانو همواره به دلیل ناپایداری و تحرک دچار آسیب می شود. این آسیب ها و عوارض دلایل مختلفی داشته و می توانند باعث ایجاد درد، تورم، اختلال حرکتی، کاهش دامنه حرکتی و... شوند. این دلایل عبارتند از:

  1. کیست ها و تومورهای ایجاد شده در زانو
  2. عفونت مفصلی زانو
  3. شکستگی های استخوان های زانو (در اثر ضربه و فشار وارد بر زانو
  4. پارگی های رباط های زانو
  5. آماس کیسه های مفصل زانو
  6. پارگی های مینیسک زانو (در اثر وارد شدن فشار و ضربه به زانو و یا عوارض دیگر)
  7. نقرس: این عارضه از انواع آرتریت بوده و باعث ایجاد دردهای شدید، تورم و قرمزی و همچنین گرم شدن زانو می شود. البته باید گفت در نقرس زانوی بیمار دچار دردهای شدید و ناگهانی شده و به طور معمول فقط به یکی از مفصل ها آسیب می رساند. البته گاهی مشاهده شده است که این عارضه به چندین مفصل آسیب زده است.
  8. آرتریت عفونی : آرتریت عفونی همانطور که از اسم آن مشخص است، در اثر عفونت های باکتریال، ویروسی و یا قارچی ایجاد شده و به بافت ها و مایع مفصلی صدمه می زند. سپس موجب ایجاد تورم مفصلی و تجمع مایع در مفصل شده و در نهایت موجب تورم و درد و ایجاد عارضه آب آوردن زانو می شود.
  9. آرتروز استخوان: این عارضه به طور معمول بیشتر در افراد سالمند و افرادی که پوکی استخوان دارند، به وجود می آید. با ایجاد این عارضه، مفصل دچار سایش و فرسودگی شده و غضروف های مفصلی به تدریج تحلیل می روند. این اتفاق باعث ایجاد ناراحتی های زیادی از جمله ضعف زانو، درد و تورم، آب اوردن زانو و... می شود.
  10. آرتریت روماتوئید: این نوع آرتریت، در هر سنی اتفاق افتاده و موجب ایجاد درد، خشکی، تورم در زانو می شود. همچنین می تواند باعث آب آوردن زانو و ایجاد پدیده افیوژن نیز شود.

تشخیص عارضه آب آوردن زانو( افیوژن)

بعد از مشاهده مشکلات و علائم آب آوردن زانو، فرد به متخصص ارتوپدی مراجعه کرده و پزشک بعد از انجام بررسی و معاینات لازم اقدام به درمان می کند. پزشک برای تشخیص شدت عارضه و ناحیه و مطمئن شدن از نوع عارضه (آب آوردن زانو) و علت ایجاد آن، آزمایشات متعددی را انجام می دهد. این آزمایشات عبارتند از:

  1. مشاهده میزان تورم و قرمزی زانو
  2. لمس ناحیه و بررسی میزان درد، برآمدگی و غده و...
  3. تصویربرداری: پزشک برای بررسی شکستگی، دررفتگی و تشخیص محل آن، با استفاده از اشعه ایکس از زانو تصویر برداری می کند.
  4. سونوگرافی: پزشک برای بررسی دقیق تر رباط ها و تاندون ها و همچنین شدت و میزان آسیب آن ها در خصوص عارضه های آرتریت و... از سونوگرافی استفاده می کند.
  5. ام آر آی: این روش تشخیص، جزء روش های دقیق بوده و برای بررسی مشکلات عصب، بافت ها و میزان آسیب به کار می رود و می تواند جزئی ترین مشکلات را که با اشعه ایکس قابل تشخیص نیستند را نیز بررسی کرده و تشخیص دهد.
  6. آسپیراسیون مفصل (آرتروسنتز): بعد از مشاهده زانو و میزان تورم در کشکک و اطراف آن، پزشک شروع به فشار داد کشکک زانو کرده و مایع داخل زانو را بالا و پایین می برد. سپس با استفاده از یک سوزن مایع تجمع یافته در مفصل را خارج می کند. سپس مایع را برای آزمایش به آزمایشگاه می فرستد تا علت عارضه مشخص شود.

انواع آب آوردن زانو

  1. آب آوردن زیر زانو

    در زیر زانو، قسمت های مهمی از جمله مینیسک ها و بالشتک های پر از مایع که فشار وارده بر مفصل را جذب می کنند، وجود دارد. در پروسه آب آوردن زانو که معمولا با تخریب مفصلی همراه است، مینیسک ها آسیب دیده و قابلیت خود را از دست می دهند. در نتیجه در صورتی که کوچکترین فشاری به مفصل وارد شود، زیر زانو دچار درد و التهاب می شود که اگر فشار زیاد باشد، ناحیه ساق تا مچ پا نیز دچار ورم می شود.
    آب آوردن زیر زانو تا حد زیادی قابل درمان است. قدم اولیه در درمان کاهش فشار روی مفصل و قسمت های زیرین است. به طور مثال کاهش وزن فرد و یا کنترل فعالیت روزانه فرد به صورتی است که تمرینات استقامتی روزانه انجام شود. آموزش لازم به فرد در جهت شناخت موارد آسیب به زانو و قسمت های زیر زانو داده شود.
  2. آب آوردن پشت زانو

    آب آوردن زانو یکی از علائمی است که با مشکلات مفصلی زانو بروز می کند. پشت زانو حفره ای وجود دارد که عروق و اعصاب زانو از درون این حفره عبور می کنند، لذا این ناحیه بسیار به درد و آسیب حساس است. به علت وجود این حفره در پشت زانو، هنگامی که فشار مفصلی زیاد شده یا التهاب داخل مفصلی به وجود می آید، اعصاب پشت زانو حساس شده و درد زیادی را برای فرد به وجود می آورند و همچنین تحریک شدن عروق پشت زانو باعث ایجاد کیسه های پر از مایع در پشت زانو شده که فشار آوردن این کیسه ها به عروق، درد پشت زانو را تشدید می کند.
    درصورتی که فشار روی زانو کم نشود، درد و آب آوردن پشت زانو پیشرفت می یابد که باعث محدود شدن دامنه حرکتی زانو و درد شدید در پشت زانو می شود.

روش های درمان آب آوردن زانو

راه ها و روش های مختلفی برای درمان این عارضه وجود دارد. پزشک با توجه به میزان و نوع آسیب و همچنین شرایط بیمار، روش درمانی مناسب را انتخاب و تجویز می کند. روش های درمان آب آوردن زانو عبارتند از:

  1. درمان های خانگی آب آوردن زانو

    روش های درمانی در خانه همواره باعث کاهش درد و تورم مفصل زانوی بیمار بوده و همچنین به جلوگیری از پیشرفت عارضه آب آوردن زانو کمک می کند. اما باید گفت این روش ها به تنهایی نمی توانند موثر و مفید واقع شوند و هنگامی می توانند نتیجه بخش باشند که به همراه دیگر روش های درمانی تجویز شده از جمله تمرینات فیزیوتراپی و تکنیک های خاص فیزیوتراپی انجام شوند.
    1. استفاده از کمپرس های سرد و گرم بر روی زانو به مدت استاندارد و معلوم
    2. مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب با تجویز پزشک
    3. بستن زانوبند طبی، بریس و آتل برای ثابت نگه داشتن زانو، کاهش تورم و درد زانو و همچنین ایمن نگه داشتن زانو از ضربه و فشارها
    4. زالو درمانی
    5. استفاده از عسل بر روی محل آسیب دیده و متورم
  2. فیزیوتراپی زانو

    بخشی از روش های درمانی فیزیوتراپی و توانبخشی مربوط به تکنیک ها و متدهای خاص و نوین فیزیوتراپی بوده و با استفاده از دستگاه های پیشرفته و متفاوتی انجام می گیرد. انجام این متدها به افزایش گردش خون در بافت های آسیب دیده، کاهش درد و تورم بافت ها، افزایش دامنه حرکتی قبل و بعد از عمل جراحی زانو، تحریک و ترمیم بافت های آسیب دیده زانو و بهبود عملکرد زانو کمک کرده و همچنین موجب بالا رفتن سرعت درمان می شوند. کلیه تکنیک ها با توجه به شدت عارضه، نوع عارضه، علت ایجاد و شرایط بیمار توسط فیزیوتراپیست تنظیم شده و انجام می گیرند. این تکنیک ها عبارتند از:
    1. تحریکات الکتریکی

      استفاده از جریان الکتریکی و اعمال آن به ناحیه آسیب دیده زانو توسط الکترودها
    2. اولتراسوند تراپی

      اعمال امواج صوتی به ناحیه آسیب دیده زانو با استفاده از دستگاه اولتراسوند
    3. شاک ویو تراپی

      اعمال جریان الکتریکی به ناحیه آسیب دیده زانو با استفاده از شوک الکتریکی
    4. سرما و گرما درمانی

      استفاده از کمپرس های سرد و گرم و قرار دادن آن بر روی زانوی بیمار
    5. مگنت تراپی

      اعمال امواج مغناطیسی بر روی ناحیه آسیب دیده زانو
    6. لیزر تراپی

      تاباندن نور و اشعه لیزر بر روی ناحیه آسیب دیده زانو
    7. کایروپراکتیک

      ماساژ دادن ناحیه آسیب دیده زانو به شکل دایره ای و با کمک دست
    8. اوزون تراپی

      این روش به دوصورت (تزریق موضعی و دمیدن) انجام گرفته و فیزیوتراپیست اکسیژن را به داخل بافت های پا و زانو می فرستند.
  3. تمرینات ورزشی

    بخش دیگری از روش های درمانی فیزیوتراپی و توانبخشی مربوط به تمرینات و تکنیک های ورزشی و نرمشی می باشد. انجام این تمرینات به افزایش دامنه حرکتی قبل و بعد از عمل جراحی زانو، بهبود عملکرد زانو، تقویت عضلات زانو به منظور جلوگیری از آسیب های شدید و مجدد و همچنین کاهش درد و تورم مفصل زانو کمک می کند. این تمرینات با توجه به شدت عارضه، نوع عارضه، علت ایجاد و شرایط بیمار توسط فیزیوتراپیست تنظیم شده و انجام می گیرند.
    1. بالا آوردن پا در حالت نشسته: برای انجام این تمرین ابتدا بر روی یک صندلی نشسته و سپس پاهایتان را صاف کنید و بکشید. پاها را کمی از روی زمین بلند کرده و فاصله دهید. 10 ثانیه صبر کنید و پاها را در این حالت نگه دارید. سپس پاهایتان را به آرامی روی زمین قرار دهید و بعد از کمی استراحت (1 دقیقه) مجددا این تمرین را انجام دهید. (این تمرین را حدود 10 مرتبه انجام دهید.)
    2. کشش پا در حالت خوابیده: برای انجام این تمرین ابتدا روی زمین دراز بکشید. بدن خود را شل و ریلکس کرده و سپس هر دو پای خود را درحالت کشیده و مستقیم و صاف قرار دهید. بدون اینکه کف پایتان زمین را لمس کند و در همان حالت یکی از پاهای خود را به آرامی بلند کرده و زانوی خود را جمع کنید. زمانی که پایتان کاملا بالا آمد، زانوی خود را صاف کرده و پای خود را به صورت صاف و مستقیم نگه دارید.( در این حالت در پا کشش کمی را احساس خواهید کرد.) 5 ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس خیلی آرام پای خود را روی زمین قرار دهید. این تمرین را با پای دیگرتان نیز انجام دهید. (10 مرتبه با هر کدام از پاها انجام شود.)
    3. اسکات به دیوار: پشت به یک دیوار بایستید و کمر خود را صاف کنید. سپس به همان شکل به دیوار تکیه دهید. کمی پاها را از یکدیگر دور کرده و بین پاها فاصله ای ایجاد کنید. روی زانو خم شوید و به حالتی شبیه به نشستن در بیایید. دستان خود را روی دیوار قرار دهید. 10 ثانیه در این وضعیت بمانید و زانوها را هم عرض ران از یکدیگر باز کرده و دور کنید. سپس به آرامی به حالت سابق برگردید. این تمرین را مجددا انجام دهید.
    4. لیفت پا: روی زمین دراز بکشید. یکی از پاها را خم کنید و پای دیگر را به طور صاف و کشیده روی زمین قرار دهید. سپس کمی از سطح زمین بالاتر بیاورید و به صورت صاف و مستقیم همانطور معلق روی هوا نگه دارید.( در این حالت عضلات باسن و شکم منقبض می شوند.) سپس بدن را شل کنید و به آرامی پا را پایین بیاورید. کمی استراحت کنید و مجددا این تمرین را انجام دهید. (10 بار با هر پا این تمرین را انجام دهید)
    5. بشین و پاشو: برای انجام این تمرین ابتدا روی یک صندلی نشسته و سپس دسته های صندلی را با دستان خود بگیرید و به کمک دستانتان به آرامی از صندلی بلند شوید. بایستید و خیلی آرام، مجددا روی صندلی بنشینید. در ابتدا بین هر نشستن و بلند شدن مکثی حدود 10 ثانیه داشته باشید و به مرور زمان آن را به 3 ثانیه کاهش دهید. این حرکت را تا زمانی که دیگر توان لازم را نداشتید، انجام دهید.
    6. خم کردن پا از پشت در حالت ایستاده: برای انجام این تمرین ابتدا بایستید و زانوی یکی از پاهای خود را از پشت خم کنید. کف پای شما باید رو به بالا (سقف) قرار بگیرد و تقریبا پای شما باید در نزدیکی باسنتان باشد. چند ثانیه در این حالت بمانید و سپس به حالت عادی خود برگردید. سپس مجددا این تمرین را انجام دهید. (برای برقراری تعادل می توانید با دستتان از پشت صندلی و یا دیوار بگیرید.) این تمرین را با هر دو پا انجام دهید.
    7. قدم زدن: یکی از تمرینات موثر در کاهش درد و تورم زانو که می تواند از خشکی و اسپاسم زانو نیز جلوگیری کند، قدم زدن است. این تمرین را به چند حالت زیر انجام دهید:
      1. قدم زدن به جلو
      2. قدم زدن بر روی پله
      3. قدم زدن در حالت درجا و بدون جا به جایی
      4. قدم زدن به عقب
      هر کدام از این حالت ها را روزانه بین 10 تا 15 بار انجام دهید.
    8. بالا آوردن پا از پشت: برای انجام این تمرین ابتدا رو به شکم و روی زمین دراز بکشید. سپس پاهای خود را به صورت مستقیم و صاف به سمت عقب بکشید و یکی از پاها را در حالی که پای دیگر به صورت صاف روی زمین قرار گرفته، کمی از سطح زمین فاصله داده و بلند کنید.(نباید بیش از حد پا را بالا بیاورید و همچنین دقت کنید که زانو خم نشود.)
    9. تقویت عضله چهار سر ران: ابتدا روی زمین و به پشت دراز بکشید. پاهایتان را صاف کنید و بدن را در حالت ریلکس قرار دهید. عضلات زانو را سفت و منقبض کرده و حدود 5 ثانیه در این وضعیت بمانید. سپس به حالت عادی برگشته و این تمرین را مجددا انجام دهید. ( با هر پا حدود 10 مرتبه )
    10. پل با زانو: برای انجام این تمرین ابتدا روی زمین دراز بکشید. بدن خود را شل کنید و سپس در حالی که کف پاهایتان روی زمین قرار گرفته، زانوهای خود را خم کنید. یک بالش کوچک و باریک را بین زانوهایتان قرار دهید و در همان وضعیت باسن خود را از سطح زمین بلند کنید.( باید مهره های کمر از زمین فاصله بگیرند و شانه ها و زانوها در یک امتداد باشند.) حدود 5 تا 10 ثانیه در این وضعیت بمانید و خیلی آرام به بدن را به حالت عادی برگردانید. این تمرین را چندین مرتبه در روز انجام دهید.
  4. جراحی زانو

    در صورتی که شدت عارضه آب آوردن زانو زیاد باشد و یا این عارضه با آسیب های جدی و شدید همراه باشد، پزشک تشخیص می دهد که زانو با انجام تمرینات نرمشی و همچنین تکنیک های فیزیوتراپی به طور قطعی درمان نخواهد شد. سپس اقدام به جراحی می کند. جراحی زانو به منظور درمان آب آوردگی زانو، به چندین روش انجام می گیرد:
    1. بزل مفصل: در این روش جراح برای کاهش تورم و التهاب مفصل زانو، همچنین کاهش فشار وارد شده بر زانو، مایع داخلی مفصل را تخلیه کرده و باعث بهبود درد و تورم و ناراحتی زانوی فرد می شود. سپس با تزریق کردن کورتیکواستروئید به مفصل زانو، موجب از بین رفتن تورم مفصل زانو می شود.
    2. جراحی بسته با آرتروسکوپ: این جراحی با یک برش کوچک در سطح زانو انجام می شود. در این روش بعد از ایجاد شکاف، جراح دستگاه آتروسکوپ فعال کرده و دوربین را به داخل شکاف می فرستد. با کمک دوربین، نواحی آسیب دیده را به طور دقیق مشاهده می کند. سپس بافت های هم بند را از بین برده و به بهبود زانو کمک می کند.
    3. جایگزینی: در صورتی که درجه آسیب شدید و بالا باشد و بیمار نتواند وزن بدن را بر روی پا و زانو تحمل کند یا در حفظ تعادل او اختلال ایجاد شود، جراح از روش جایگزینی و جراحی باز زانو استفاده می کند.(درمان این عارضه گاهی به تعویض مفصل زانو نیز می انجامد.)

سوالات متداول

  1. چگونه از آب آوردن زانو جلوگیری کنیم؟

    یکی از سوالات رایج در رابطه با آب آوردن زانو، جلوگیری و پیشگیری از این عارضه می باشد. باید گفت با انجام چند نکته می توان از این عارضه جلوگیری کرد:
    1. انجام ورزش های کم آسیب: ورزش هایی مانند شنا، ایروبیک در آب می تواند در عین تقویت پا و عضلات از وارد شدن فشار وزن بر روی مفصل زانو نیز جلوگیری کند.
    2. تقویت عضلات زانو و اطراف آن: هر چه عضلات زانو قوی تر باشند، در برابر آسیب ها مقاوم تر خواهند بود و کمتر دچار تورم و دیگر عوارض زانو خواهند شد.
    3. وزن استاندارد: با کنترل کردن وزن و کاهش اضافه وزن می توان از بروز آسیب های فرسایشی و همچنین فشارهای شدید بر زانو و در نهایت به وجود آمدن تورم و التهابات زانو و آب آوردن زانو جلوگیری کرد.
خواندن 1086 دفعه آخرین ویرایش در پنج شنبه, 30 بهمن 1399 ساعت 08:51

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

گیرنده: رامتن

ورودی نا معتبر میباشد

Invalid Input

ایمیل خود را بنویسید